Yaşadığımız çevre; yalnızca fiziksel mekânların toplamı değil, yaşam kalitemizi, sağlığımızı ve geleceğimizi belirleyen dinamik bir bütündür. İklim krizinin derinleştiği, su kaynaklarının giderek azaldığı ve kentlerin kırılganlığının arttığı günümüzde, peyzaj mimarlığı; doğa ile insan arasında denge kuran yaşamsal bir disiplin olarak her zamankinden daha kritik bir rol üstlenmektedir.

 

Bu sorumluluğun bilinciyle şekillenen peyzaj mimarlığı mesleğinin ülkemizdeki yolculuğu; ilk mezunların 1973 yılında Ankara Üniversitesi’nden verilmesiyle 53 yıl önce başlamış olsa da, mesleki dayanışma ve örgütlenmenin temelleri 1966 yılında Ankara’da kurulan Peyzaj Mimarisi Derneği ile 60 yıl öncesine uzanmaktadır. Altmış yıla yayılan bu onurlu örgütlenme mücadelesi, üst kuruluş TMMOB’nin 13 Mayıs 1994 tarihinde gerçekleştirdiği 33. Genel Kurulu’nda Peyzaj Mimarları Odası’nın kuruluşunun onaylanmasıyla yasal statüye kavuşmuştur. Bu tarihsel dönüm noktasına atfen, her yıl Odamızın kuruluş yıl dönümü olan 13 Mayıs’ta Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü’nü gururla kutlamaktayız.

 

Mesleğin ve meslektaşlarımızın haklarını korumak ve mesleğimizi hak ettiği noktaya taşımak amacıyla 1966’dan bu yana sürdürülen örgütlü mücadeleyi, 1994’ten bu yana Oda çatısı altında kararlılıkla devam ettirmekteyiz. Bugün, ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik, ekolojik, sosyolojik ve siyasi koşullar çerçevesinde, bugüne kadar elde edilen kazanımları ileriye taşımak; tüm kurullarımız ve üyelerimizle birlikte hareket etmeyi ve güçlü bir ortak ses oluşturmayı her zamankinden daha hayati kılmaktadır.

 

İklim krizinin etkilerinin giderek daha görünür hale gelmesiyle birlikte, peyzaj mimarlığına duyulan ihtiyaç da belirgin biçimde artmıştır. Bu doğrultuda, kuruluşumuzun 32. yılında 13 Mayıs Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günü’nü “Kurakçıl (Dirençli) Peyzaj ve Su Yönetimi” temasıyla kutluyor; mesleğimizin yaşamsal sorumluluğunu bir kez daha vurguluyoruz. Günümüzde peyzaj mimarlığı; iklim krizinin yarattığı belirsizliklere karşı kentleri koruyan, doğal, kültürel ve tarihsel değerler ile insan arasındaki ilişkiyi yeniden kuran ve “dirençli peyzaj” anlayışını merkeze alan bir planlama, tasarım ve yönetişim gücü haline gelmiştir. Kurakçıl peyzaj ise yalnızca düşük su tüketimli bitki seçimi değil; suyun her damlasını yerinde tutan, yöneten ve ekolojik döngüye dahil eden bütüncül bir tasarım ve mühendislik yaklaşımıdır.

 

Bu yaklaşımı bilimsel bir temele oturtmak amacıyla ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalar yürütülmektedir. Uluslararası çatı örgütü IFLA ile geliştirilen ilişkilerin güçlenmesi ve gerçekleştirilen Dünya Kongresi’nin ardından, mesleğimizin küresel ölçekte entegrasyonunu artırmak amacıyla Odamız, 2025–2028 yıllarını kapsayan EPD-Net Projesi’nin ana paydaşlarından biri olmuştur. Proje kapsamında yürütülecek teknik çalışmalar ve yaygınlaştırma faaliyetleri ile ülkemizdeki iklim ve afetlere dirençli uygulamaların bilimsel olarak ortaya konması ve bu birikimin yerel uygulama rehberlerine dönüştürülmesi hedeflenmektedir.

 

Küresel ölçekte ülkemizin ev sahipliği yapmaya hazırlandığı COP31 vizyonu da peyzaj mimarlığının iklim diplomasisindeki rolünü daha da görünür kılmaktadır. Ian McHarg’ın “Doğa ile Tasarım” yaklaşımından ilhamla, doğayı bir veri ve tasarım rehberi olarak ele alıyor; ekolojik veriyi tasarımın ana dili haline getiriyoruz. COP31 hedefleriyle uyumlu biçimde; kentsel ısı adası etkisini azaltan, biyoçeşitliliği koruyan ve su krizine kalıcı çözümler sunan projelerle ulusal ve uluslararası ölçekte çözüm üretmeye devam edeceğiz.

 

Mesleki vizyonumuzun hayata geçmesi ve kurakçıl (dirençli) peyzaj anlayışının etkin biçimde uygulanması, yerel yönetimlerin bu süreci benimsemesiyle mümkün olacaktır. Bu doğrultuda Türkiye Belediyeler Birliği ile yürütülen çalışmalarla, kurakçıl peyzaj ilkelerinin peyzaj temelli şehircilik yaklaşımıyla kentsel altyapının tüm kademelerinde temel bir gereklilik haline gelmesini hedeflemekteyiz. Belediyelerin, imar politikalarından uygulama süreçlerine kadar her aşamada mavi-yeşil altyapı çözümlerini benimsemesi; dirençli kentlerin inşasında vazgeçilmezdir. Su yönetimi politikalarının kamu kurumları arasında eşgüdüm içinde yeniden ele alınması ise iklim değişikliğine uyum sürecinde en güçlü araçlardan biri olacaktır.

 

Bu kapsamda, belediyelerin imar politikalarında peyzaj projelerinin metrekare sınırı aranmaksızın talep edilmesi; bu projelerin yalnızca yasal bir zorunluluğu yerine getirmek amacıyla değil, nitelikli biçimde uygulanmasının sağlanması büyük önem taşımaktadır. Daha yaşanabilir kentlerin oluşması ancak tasarımın sahada karşılık bulmasıyla mümkündür. Aynı zamanda, talep edilen projelerde ekolojik, sosyolojik ve ekonomik hedeflerin yanı sıra ölçülebilirlik ve performans kriterlerinin gözetilmesi gerekmektedir. Peyzaj mimarlarının bu doğrultuda proje üretmesi ve idarelerin bu projeleri aynı hassasiyetle değerlendirmesi; hem kamusal hem de özel yeşil alanlarda nitelikli uygulamaların yaygınlaşmasını sağlayacaktır. Bu yaklaşımın benimsenmesiyle, kaygı duyduğumuz çevresel ve kentsel sorunlara karşı somut ve kalıcı katkılar sunulacağına inanıyoruz.

 

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası olarak; 6 şubemiz, 19 temsilciliğimiz ve 81 ilde kamuda, özel sektörde ve akademide emek veren meslektaşlarımız ile geleceğimiz olan öğrencilerimizle birlikte, gezegenimizin sürdürülebilir ve yaşanabilir yarınları için örgütlü mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.

 

Bu anlamlı gün vesilesiyle, 13 Mayıs 2014 tarihinde yaşanan Soma faciasında yaşamını yitiren 301 madenci yurttaşımızı saygı ve rahmetle anıyor; tüm üyelerimizi ve meslektaşlarımızı saygıyla selamlıyoruz.

 

İklim adaletinin sağlandığı, suyun etkin ve sürdürülebilir biçimde yönetildiği bir gelecek hedefiyle, 13 Mayıs Ulusal Peyzaj Mimarlığı Günümüz kutlu olsun.

 

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası

17. Dönem Yönetim Kurulu