TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Genel Başkanımız Özay Yerlikaya, 9 Ekim 2026 tarihinde Bloomberg HT ekranlarında canlı olarak yayınlanan “Sürdürülebilir Gelecek” programına katılarak, Antalya’da düzenlenecek COP31 zirvesi öncesinde ülkemizin iklim dirençli kentler gündemine ilişkin Odamızın görüş ve değerlendirmelerini kamuoyu ile paylaştı.

İklim krizinin kentlerimiz ve ekosistem üzerindeki yıkıcı etkilerinin masaya yatırıldığı programda Genel Başkanımız Özay Yerlikaya; küresel iklim hedeflerinin kâğıt üzerinde kalmaması için, alınan taahhütlerin kent ölçeğinde, sahada ve gündelik yaşamda uygulanabilir doğa temelli çözümlere dönüştürülmesinin zorunluluğuna dikkat çekti.

Dirençli Kentler Yalnızca Sağlam Binalardan İbaret Değildir

Ülkemizin deprem gerçeği göz önüne alındığında "dirençli kent" kavramının genellikle sadece yapısal sağlamlık üzerinden okunduğunu belirten Yerlikaya, iklim krizinin yarattığı aşırı sıcaklık, kuraklık ve taşkın gibi yeni risklerin bu tanımın kapsamını genişletmeyi mecburi kıldığını ifade etti. “Afet anında binadan çıktıktan sonra ulaşılabilecek açık ve yeşil alanların niteliği, ekolojik koridorların varlığı ve bu alanların direnci, halk sağlığı ve güvenliği açısından hayati önem taşımaktadır” diyen Yerlikaya, yapısal dayanıklılığın peyzaj tabanlı planlama ile desteklenmediği sürece bütüncül bir kentsel dirençlilikten söz edilemeyeceğini vurguladı.

Yeşil-Mavi Altyapı Bir 'Süs' Değil, Temel Altyapı Yatırımıdır

Hatalı yapılaşma ve betonlaşma pratikleri sonucunda kentlerimizde oluşan ısı adalarının, doğal havalanma ve soğuma süreçlerini engellediğini belirten Genel Başkanımız; su yönetimi eksikliğinin hem kuraklığa hem de ani sel baskınlarına zemin hazırladığı gerçeğini kamuoyunun dikkatine sundu. Yağmur suyunu kaynağında tutan ve yeraltı sularını besleyen kentler kurgulamak zorunda olduğumuzun altı çizilirken; kent ormanları, parklar, sulak alanlar ve ekolojik koridorların yalnızca birer 'çevre düzenlemesi' olarak görülmesi algısının yıkılması gerektiği ifade edildi. Yerlikaya, yeşil-mavi altyapı sistemlerinin devletin ve yerel yönetimlerin en temel 'kritik altyapı yatırımları' statüsünde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Karar Alma Süreçlerinde Peyzaj Mimarlığının Rolü Güçlendirilmelidir

Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (YİDEP) gibi stratejik mevzuat adımlarının olumlu olmakla birlikte, sahada hedef odaklı uygulamalara dönüştürülmesindeki eksikliklere değinen Yerlikaya, kentsel dönüşüm süreçlerine de mesleki perspektifimizden bir eleştiri getirdi. Kentsel dönüşümün salt bir bina yenileme faaliyeti olarak görülmemesi gerektiğini, bu sürecin kentsel yeşil dokuyu artırmak, su yönetimini iyileştirmek ve bozulan ekolojik dengeyi onarmak için bir fırsat olarak kurgulanması gerektiğini aktardı. İklim uyum süreçlerinde kamu kaynaklarının doğru kullanımı ve toplumun konforu için peyzaj mimarlarının karar alma mekanizmalarında çok daha etkin ve stratejik görevler üstlenmesi gerektiği yinelendi.

Son dönemde ülkemizde popülerleşen ancak uygulamada kavram kargaşası yaratılan "Kurakçıl Peyzaj" (Xeriscaping) konusuna da değinen Yerlikaya; bu uygulamanın kentteki tüm bitkisel alanları yok edip yerini taş ve cürufla doldurmak olmadığını, aksine bölge iklimine adapte olmuş, biyolojik çeşitliliği destekleyen yerel bitki türleriyle su verimliliğini sağlayan bilimsel ve tasarımsal bir yaklaşım olduğunu hatırlattı.

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası olarak; iklim krizi, kentsel dirençlilik ve ekolojik restorasyon konularında kamu yararını ve doğanın haklarını savunmaya, mesleki birikimimizi yaşanabilir kentler hedefine ulaşmak için tüm kurumlarla ve kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceğiz.

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası
17. Dönem Yönetim Kurulu