BASIN AÇIKLAMASI Kadıköy Moda Sahil Cami ve Yeraltı Otoparkı Projesine İlişkin İklim Değişikliği ve Kamusal Alan Değerlendirmesi

BASIN AÇIKLAMASI
Kadıköy Moda Sahil Cami ve Yeraltı Otoparkı Projesine İlişkin İklim Değişikliği ve Kamusal Alan Değerlendirmesi
Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği hazırlıkları yaptığı bir dönemde, kentlerde alınan planlama kararlarının iklim politikalarıyla uyumlu olması önem taşımaktadır. İstanbul’un önemli kıyı kamusal alanlarından biri olan Kadıköy Moda Sahili’nde planlanan cami ve yeraltı otoparkı projesi; çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliğine uyum, kamusal alan kullanımı ve kent ekolojisi açısından değerlendirilmelidir.
Güncel kent planlama yaklaşımları, sera gazı emisyonlarının azaltılmasını, doğal ekosistemlerin korunmasını ve iklim krizine karşı dirençli kentlerin oluşturulmasını temel hedefler arasında görmektedir. Ancak söz konusu proje, içerdiği yapılaşma ve ulaşım yaklaşımı bakımından bu hedeflerle çeşitli açılardan uyum soruları barındırmaktadır.
Bölgedeki ibadet yapısı ihtiyacı tartışma konusu olmakla birlikte, bu ihtiyacın çözümünün kıyıdaki kamusal alanı yoğun yapılaşmaya açan ve sahilin açık, erişilebilir niteliğini dönüştüren bir ölçek üzerinden ele alınması gerekliliği bulunmamaktadır. Moda Sahili, yalnızca fiziksel bir kıyı bandı değil; farklı toplumsal kesimlerin bir araya geldiği, kamusal yaşamın sürdüğü ve kentte açık alan ihtiyacını karşılayan önemli bir alandır. Bu tür alanlarda yapılaşmanın artması, kamusal kullanım sürekliliği açısından çeşitli riskler doğurabilmektedir.
Proje kapsamında planlanan yeraltı otoparkının, tescilli ağaçların bulunduğu koruma alanıyla örtüştüğü ve mevcut yeşil alanın bir bölümünün araç giriş-çıkışına ayrıldığı görülmektedir. Bu durum, bölgenin yaya öncelikli kullanım karakterini zayıflatma ve taşıt odaklı bir kullanım dönüşümü yaratma riski taşımaktadır. Oysa kentsel yeşil alanlar, yalnızca rekreasyon alanları değil; aynı zamanda karbon yutak alanları olarak iklim düzenleyici işlev görmektedir.
Büyük ölçekli inşaat faaliyetlerinde kullanılan beton, çimento ve çelik gibi malzemeler önemli düzeyde karbon emisyonuna yol açmaktadır. Hafriyat ve inşaat sürecinde kullanılan ağır iş makineleri de fosil yakıt tüketimini artırmaktadır. Bu yönüyle projenin, uygulama aşamasına geçmeden önce dahi dikkate değer bir karbon ayak izi oluşturabileceği değerlendirilmektedir.
Yeraltı otoparkı kapasitesinin artırılması, özel araç kullanımını teşvik etme ve buna bağlı olarak trafik yoğunluğu ile ulaşım kaynaklı emisyonları artırma potansiyeli taşımaktadır. Güncel ulaşım politikaları ise toplu taşıma, yaya erişimi ve bisiklet kullanımını önceleyen düşük karbonlu ulaşım modellerine yönelmektedir. Bu açıdan proje yaklaşımının, sürdürülebilir ulaşım hedefleriyle tam uyumlu olmadığı değerlendirilmektedir.
Kıyı alanlarında yapılaşmanın artması, kentsel ısı adası etkisini güçlendirebilmektedir. Yeşil ve geçirgen yüzeylerin azalması, beton ve asfalt oranının artmasıyla birlikte yerel sıcaklıkların yükselmesi ve buna bağlı enerji tüketiminde artış gözlenebilmektedir. Bu durum, özellikle yaz aylarında kentsel konfor koşullarını olumsuz etkileyebilmektedir.
Kıyı bölgeleri, iklim değişikliğinin etkilerine karşı kırılgan alanlar arasında yer almaktadır. Deniz seviyesindeki değişimler, aşırı hava olayları ve taşkın riskleri dikkate alındığında, bu alanlarda yoğun yapılaşma eğilimleri uzun vadeli çevresel riskleri artırabilmektedir. Özellikle dolgu alanlarda yapılan uygulamaların, doğal kıyı ekosistemlerine kıyasla daha yüksek hassasiyet taşıdığı bilinmektedir.
Buna ek olarak, kıyı ekosistemlerine yönelik müdahalelerin denizel yaşam ve biyolojik çeşitlilik üzerinde olumsuz etkiler oluşturma potansiyeli bulunmaktadır. Bu tür müdahaleler, ekosistemlerin iklim değişikliğine uyum kapasitesini de sınırlayabilmektedir.
İklim değişikliğinin etkilerinin giderek belirginleştiği günümüzde, kıyı alanlarının araç odaklı kullanım biçimleriyle dönüştürülmesi yerine; kamusal erişimi güçlendiren, yeşil altyapıyı koruyan ve ekolojik dengeyi gözeten planlama yaklaşımlarının benimsenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda kıyı alanlarının temel işlevi, açık ve erişilebilir kamusal yaşam alanları olarak sürdürülmelidir.
Tüm bu değerlendirmeler ışığında, Kadıköy Moda Sahili’nde planlanan cami ve yeraltı otoparkı projesinin mevcut haliyle iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum hedefleriyle tam anlamıyla örtüştüğü söylenememektedir. Projenin; yüksek karbon ayak izi, özel araç kullanımını teşvik eden ulaşım yaklaşımı, yeşil alan kaybı ve kıyı ekosistemi üzerindeki potansiyel etkileri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Kıyı alanları, yalnızca yapılaşma alanı olarak değil; ekolojik sistemlerin parçası ve kamusal yaşamın sürdüğü ortak alanlar olarak değerlendirilmelidir. Kadıköy gibi yoğun kentleşmiş bölgelerde kıyıların dönüşüm süreçleri, uzun vadeli çevresel sürdürülebilirlik açısından doğa temelli çözümleri esas alan, düşük karbonlu tasarım ilkelerini benimseyen ve kamusal yararı önceleyen katılımcı planlama süreçlerinin desteklenmesi önem arz etmektedir.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu olarak; Kadıköy kıyısı gibi yüksek kamusal değere sahip alanların, yapılaşma baskısını artıran yaklaşımlar yerine kamusal yaşamı güçlendiren, yeşil dokuyu koruyan, yaya öncelikli kullanımları destekleyen ve iklim uyumunu gözeten bir anlayışla ele alınması gerektiğini vurgulamaktayız.
Bugün dünya kentlerinde kıyılar, yapılaşma alanlarından ziyade kamusal yaşam kalitesini artıran ve ekolojik sürekliliği destekleyen alanlar olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda Kadıköy gibi İstanbul için kritik kıyı bölgelerinde alınacak kararların, bilimsel veriler ve kamu yararı doğrultusunda ele alınması gerektiğini kamuoyunun dikkatine sunarız.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası
İstanbul Şubesi
16.Dönem Yönetim Kurulu
Okunma Sayısı: 12
En Çok Okunanlar
-
MESLEKİ DENETİM UYGULAMASI
/2007
Okunma Sayısı:46928
-
PEYZAJ MİMARLIĞI HİZMETLERİ EN AZ BEDEL HESABI, ARTIK ODAMIZ OTOMASYON SİSTEMİ ÜZERİNDEN ÜYELERİMİZİN HİZMETİNE AÇILDI
/2010
Okunma Sayısı:44868
-
SÖZLEŞME ÖRNEKLERİ
/2007
Okunma Sayısı:39925
-
BÜRO TESCİL BELGESİ (BTB) ALMA KOŞULLARI
/2007
Okunma Sayısı:38973
-
Plansız Alanlar Imar Yönetmeliği
/2006
Okunma Sayısı:37689
-
MESLEKİ TANINIRLIĞIMIZDAKİ EN ÖNEMLİ ADIM
/2006
Okunma Sayısı:36268
-
KAMU İHALE KURUMU HÜKÜMLERİ GEREĞİ İŞ BİTİRME BELGESİ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME
/2008
Okunma Sayısı:34914
-
6831 Sayılı Orman Kanunu
/2006
Okunma Sayısı:33891
-
SÖZLEŞMELİ/ÜCRETLİ PEYZAJ MİMARI ASGARİ ÜCRETLERİ
/2011
Okunma Sayısı:33831
-
KEŞİF-METRAJ VE İHALE DOSYASI HAZIRLANMASI
/2009
Okunma Sayısı:31633